|
NİSAN ADURHAY. "KABARTILI BAŞÇILA OT BLA OYNAYDILA" |
 |
|
01.01.2009 15:39 |
|
Tarihhe karasak, Karaçay-Malkar Türklege em ullu duşmanlık etib kelgen – Kabartıdı. Köb zamannı Türkge boysunñgan Krım hanlaga casak töleb turgandı Kabartı. Krımga cañgı han tüşgeni sayın, añga kul sauga etib, Kabartı 300 caşın, kızın aşırıuçu bolgandı. 1707 cıl Krımga cañgı han – Kablan-Girey tüşgeninde, Kabartı, adetdeça, 300 adamın aşıra tebregendi, alay a, Kablan-Girey «üç miñgden aznı iysegiz unarık tülme» deb tohtagandı. Kabartını cuuabıdı seyir: «allay bir kul sauga ete turganıbız da bolgandı. Alay a, algın 15-20 cıldan bir han auuşuna edi, endi ua cıl sayın. Cıl sayın sizge berirge allay bir sabiy kayda?»* (*Emel’yanova N.M. «Musul’mane Kabardı»: Monografiya. –M.: «Granitsa», 1999).
|
|
Читать дальше...
|
|
|
KAGIYLANI NAZİFA: "GOŞAYAH BİYÇE" |
|
|
02.07.2008 08:46 |
|
Kagıylanı Nazifa 1957’inçi cıldan beri – Karaçay 14 cıllık sürgünden Kavkaz curtuna kayıthandan beri – halkıbıznı burundan kelgen tin baylıgın izleb, tabıb, tintib, saklab, caklab küreşedi. Bu zatda anı kıyını alay ulludu –añga tıyınşlı baga berirge da koldan kelmezçadı. Caş tölünü kölün Nazifaça költürgen bolmagandı. Sovyet kommunist rejim bizni dinibizni da, tilibizni da, curtubuznu da, tarihibizni da bizden sıyırıb küreşe edi. Halknı Nazifaça adamları bolmasa, biz mankurt bolub boşar edik… |
|
Читать дальше...
|
|
Dr. Yılmaz Nevruz. "KARAÇAYNI TÖRESİNİ ÜSÜNDEN" |
|
|
30.06.2008 19:36 |
|
KARAÇAYNI TÖRESİNİ ÜSÜNDEN (Eskerivlerim...) KARTCURT Sayi: 6 · Birleşik KAFKASYA Dergisi Eki · Nisan 1998 · Hazırlayan: Dr. Yılmaz Nevruz -I- Meni tölüme deri bolğanla Kafkazdan kelgen adetleni igi biledile. Endigi caş tölüle, artıksız da elleden tışında tuvup ösgenle cuk da bilmeydile. Anı da ayıbı cokdu. Körmeseň neni billikse. Özge va elde caşağanla takılırak bile bolurla. CAŞ-KIZ NAKIRDA Üylenmegen caşla bıla kızlanı birbirleri bıla süymeklikni üsünden çam etip sölevşivleri, nakırda etivleri tavlu halklanı töbünde cürügen adetdi. Munda caşağan dağıstanlıla bıla çeçenlileni aslamı nakırdanı bilmeydile. Ertde musliman bolğanları sebepli unuthan bolurlamı dep oyumum alaydı. Tegeylile, adigeylile, kabartılıla, abazalıla nakırdağa ustadıla, bek cürütedile. Dağıstan halkladan kumuklula da biledile. Caş bıla kıznı birbirlerine süymeklikni üsünden nakırda etivlerini birinçi şartı, aralarında cuvukluk baylamı bolmazğa kerekdi. Ekinçi şartı da katlarında em azından bir başha adam bolurğa kerekdi. Bu sebepten caňı tanış bolğan caş bıla kız birbirlerine tukumların sanap cuvuk bolup bolmağanların aňılarğa kerekdile. Ne az da cuvuk esele egeç-karnaşçadıla. |
|
Читать дальше...
|
|
GOŞAYAH BİYÇE |
|
|
GOŞAYAH BİYÇE (16 – 17 ömürle)
Qagıylanı Nazifa 1957 cıldan beri – Qaraçay 14 cıllıq sürgünden Kavkaz curtuna qayıthandan beri – halqıbıznı burundan kelgen tin baylıgın izleb, tabıb, tintib, saqlab, caqlab küreşedi. Bu zatda anı qıyını alay ulludu – añga tıyınşlı baga berirge da qoldan kelmezçadı. Caş tölünü kölün Nazifaça költürgen bolmagandı. Sovet kommunist rejim bizni dinibizni da, tilibizni da, curtubuznu da, tarihibizni da bizden sıyırıb küreşe edi. Halqnı Nazifaça adamları bolmasa, biz Manqurt bolub boşar edik… Qrallıq cürüte kelgen eski oñglu halq bolganıbızga bizni tüşündürgen cazuwçu – ol Qagıylanı Nazifadı. Anı «Kürenli cazuwla» kitabı bizni burunñgu cazuwçular ı bız bla tanışdıradı. Kimlelle ala? |
|
Читать дальше...
|
|
|
|
|
|
.
.
.
.
