Эски къарачай джырланы Тюркиеде джюрюген бу вариантларын белгили журналист эмда фольклор джыйыучу Мустафа Ёзюнегювен джыйышдыргъанды. Аланы ол 2000-2006 джыллада эски джырланы уста билген эмда аламат джырлагъан Агъасар элчи Боташланы Юнюсню джашы Келаметдинден джазыб алгъанды.  Аланы Тюркде китаб этиб чыгъарыр акъылы барды Мустафаны, алай а, бир-бир харам алимлеча, алгъа «кесими атым бла чыкъсын» деб, тин хазнабызны джашырыб турмайды – халкъыбыз билсин, хайырлансын деб, меннге да джибергенди. Мен да, андан келгенича, джангыз латин харифлерин кирилл харифлеге буруб, окъуучугъа теджейме.

Бу вариантла бизни тарихибизни, фольклорубузну тюз ангыларгъа болушурукъларына-джарарыкъларына ишегим джокъду.  Не ючюн десенг, Совет власт бегигенден сора, тарихибизни да, фольклорубузну да, тюзюча джазмай, коммунист совет джорукъну излемлерине кёре тюрлендириб,  алай басмалаб тургъандыла. Тарихчиле, фольклорчула да амалсыздан, ётюрюкню джазыб, джайыб кюрешгендиле. Аны юсюнден Дудаланы Махмуд да джазады «Ахыр Сёзюнде».  Тюркиеде джашагъан къарачайлыла уа, джырланы, айтыуланы тюрлендирмей сакълагъандыла. Энди бизде (Кавказда) джюрюген халкъ джырлагъа совет властны кёзюуюнде не къошханларын-къоратханларын эслерге боллукъбуз.

Тюркде быллай уллу ишни этген биринчи адам, Рамазан Къарча бла къагъыт джюрютюб тургъан, «Бирлешик Кавказия» дергини редактору Йылмаз Наурузду. Ол эски джырланы кёбюсюн Дудаланы Махмуддан эмда Къарачайда-Малкъарда чыкъгъан китабладан алгъанды эмда журналында басмалагъанды. Джырланы кеси халкъдан джыйгъан а – Мустафа Ёзюнегювенди. Биз былайда ол джыйгъан джырланы бир къауумун беребиз.

Лайпанланы Билал