Джыйылыуда кесин къалай джюрютюрю:

1. Кесин сакълатыб адамланы къыйнамаз неда хазыр болмагъанлай эртде келиб джунчутмаз.

2. Киргенден сора сюелиб, сыйлы джер излей турмай, дженгил олтуруб къалыр бир джерге. Кеси сайламай, оноу этмей, юйню иеси кёргюзген джерге олтурур.

3. Къонакъланы сакълатмай, аш дженгилирек салыныр.

Нек десенг, сакълатыу, къонакъны сыйын кёрюуге саналмайды. Файгъамбар гъалейхис-салам а аны сыйын кёрюрге буюргъанды. Аллахха да, Къыямат кюннге да ийнаннган адам къонагъын сыйласын дегенди.

4. Ашыкъмай, бары да ашаб бошарын сакълаб, тепси алай джыйылыр.

5. Къонакъны аллына ашаб бошар чакълы бирни салыр. Нек десенг кем салса, адамлыгъына кемликди, артыкъ салса кёзбаугъа, махтаныугъа саналады. Мардасыча салса – ол сайланады. Ол бир экиси уа, Аллах сюймеген, сыйсыз къылыкъладандыла.

6. Биреу барыб биреуге къонакъгъа тюшсе, юч кюнден кёб турмаз, мадары болса. Кете тебресе, къонакъбайдан эркинлик алыб кетер.

7. Къонакъбай къонакъны босагъадан ары ашыруу, ол да къонакъны сыйлаугъа саналады.

8. Къонакъ кете туруб кёлюн, джюрегин ачыкъ этиб кетер. Ол да ариу къылыкъгъа саналады. Ариу къылыкълы адам кече туруб къуллукъ этиучюню да, кюндюз сууаб ораза тутуучуну да джетди (дараджада) дейди Расул.

9. Кесине бир, юйбийчесине бир, къонакъгъа да бир орун къурау джатаргъа, тертюнчюсю шайтанныкъы болур, дегенди Расул.

Боташланы

Шакай улу Хаджи

Эбзеланы Абу-Юсуф

 2006г.  18 сентябрь.

Бу китабны ичинде Сыйлы Къурандан аятла – Уллу Аллахны сёзлери болгъанлары себебли,  аны эслеб, сакъ джюрютюгюз!

Аллаху Тагъааляя, бу китабчыкъны окъугъанланы, андан хайыр алыб тюзелген къулларына нёгер этсин.

Эбзеланы Абу-Юсуф X.

Къарачайда суфийлик.

Къарачай кеч диннге айланса да, динден алай терен хапарлы болмаса да, къарачайгъа суфийлик киргенди. Аны адамлары да, эртдеден дин бла джашаб, дин джорукъладан терен хапарлы болмагъаны себебли шыйыхлагъа, мюрюдлеге ишекли къарагъанды. Аланы сыйларын кёре билген, алай хазна да болмагъанды. Бюгюн  кюнде да алайды, муслиманлагъа сый бере билген азды. Таб, аланы сюймегенле да, муслиманлагъа аманла айтханла да бардыла. Алай болса да, Ислам дин къуралгъанлы бери, китабла айтханнга кёре, асхабланы заманларындан башлаб да, аллайла бола келгендиле. Къарачай деб, къарачайны аты айтылгъынчы да, дунияны башында, муслиман къралланы барында да суфий джол тамырларын джайыб, бегиб келеди. Бусагъатда бир къауумла чарларгъа кюрешселе да, иги ангыламай чарлайдыла. Ол себебден, иги ангылашыныр ючюн, былайда аны юсюнден бир кесек сёлеширге тыйыншлы кёребиз. Бизни тилде алагъа – шыйыхла дейдиле. Адамланы бир къаууму аланы къабыл кёреди, бир къаууму да кери урады, терсге санайды. Файгъамбарладан сора, артда аллай адамла болургъа мадар джокъду дегенча, алай ангылайдыла. Игитда, ол джангылычды. Мухаммад гъалейхис-салам аланы башлары болса да, Аллаху Тагъааляя андан сора башха дараджалы адамла иерик тюлдю, сыйлы адамла келлик тюлдюле деб, бир джерде да айтылмайды: не Къуранда, не файгъамбарны хадислеринде. Аллай адамла ёмюрден бери да (файгъамбар дуниядан кетгенли) болуб келгендиле. Энтда да боллукъдула, сёзсюз. Аланы Уллу Аллах халкъны джазыкъсыныб, миллетни тюз джолгъа тюзетирге, Аллахны динин джангыртыргъа, файгъамбарны ишин да бардырыргъа джибереди. Дин мутхуз болуб, джукъланыб тебресе, аны джангыртыучу иеди. Файгъамбарыбыз гъалейхис-салам айтханды: «Аллаху Тагъааляя, хар ёмюрню башында бир дин джангыртыучу джибереди», - деб. Ол, амалсыз, къуру окъугъан адам болургъа керекли да тюлдю. Тюз адамланы бири болуб къалыргъа да боллукъду. Окъуй билирге борч тюлдю. Аллах кимге билдирсе, ол биледи. Сёз ючюн: Мухаммад гъалейхис-саламны айтсакъ, ол да не окъуй, не джаза билмегенди. Анга Уллу Аллах джюрегине салыб, билдириб къойгъанды. Къалгъан файгъамбарланы юсюнден да алайды, ала окъуулу болгъандыла деб, джокъду. Халкъны арасында да, Аллах джюреклерине салыб къойгъан, тюз адамла чыгъадыла. Файгъамбарча дараджагъа джетмеселе да, джабыу ачылыб, джюрек кёзлери кёрюб, хакъны айтханла боладыла.

Кёчюрген Эбзеланы Абу Юсуф хаджи.

МИНГ  БИР  ХАДИС

 Бисмилляяхир-рахмаанир-рахиим.

Хадис (билдириу, хапар) – Мухаммад файгъамбар гъалейхиссаламны не айтханы, не этгени, неда биреу аны къатында этиб, ол да аны къабыл этгениди. Хадисле файгъамбарны кесин таныб, биргесине джюрюб тургъан адамладан башланыб, биринден бирине кёче, ахыры джазылыб, китаб болгъандыла. Ислам динде хадисле Къурандан сора экинчи орунда барадыла. Биринчи орунда далилге Къуран айтхан келтириледи, экинчиге хадисле келедиле. Бу экиси Ислам динни тамалыды (основа).

Джарашдыргъан Эбзеланы Абу Юсуф хаджи.

НАМАЗ  КЕРЕК

Бу китабны ичинде джетишгени, джетишмегени да болур. Сиз бизге аны эсгертсегиз, Аллах айтса, эсге алырбыз!

Аллаху Тагъааляя, бу китабчыкъны окъугъанланы, андан хайыр алыб тюзелген къулларына нёгер этсин!

Бу китаб алтынчы кере басмаланады, джангы затла да къошулуб.

Эбзелени Абу-Юсуф X.

2008 дж.

Кёчюрген Эбзеланы Абу Юсуф хаджи.

УЛЛУ ГЮНАХЛА

 БАГЪАЛЫ ОКЪУУЧУ!

Бисмилляхир-рахманир-рахиим

Биз джетмиш джылдан артыкъны динсиз, иймансыз къралны ичинде джашадыкъ. Ол тюз динсиз болуб да къалмай диннге, динчилеге джау болуб, къаршчы туруб, аланы ийманларын алыб, не тюрлю динни да тюз тамыры бла къурутур мурат этиб кюрешди. Сёзсюз да, ол озгъан динсиз джетмиш джылла да бош кетмегендиле. Ол заманны ичинде, ала да динни джукълатыргъа джетдириб, къуру аты болмаса, хазна джугъу къалмагъанча, болгъанды. Алай болса да Сыйлы Аллах Кеси аланы муратларын бермеди.

 Уллу Аллахха сансыз-санаусуз махтаула болсун! Энди биз динибизге эркин болгъаннга саналсакъ да ол алай усталыкъгъа, хыйлагъа, муслиман миллетни алдаргъа, аланы джукълатыргъа айтылгъан сёздю. Хар миллет, хар адам динине эркинди деген законла да алдауукъдула. Алай айтылса да динлеге тенг къаралмайды. Джау кесини динин ёрге, башха салыргъа кюрешгенлей турады. Алай боллугъу белгилиди. Ол ёмюрю да Ислам диннге джаулукъ этгенлей келгенди. Аны энтда тохтар акъылы джокъду. Ол арт бла, ал бла да, тохтаусуз, кюрешгенлей турады. Биз муслиманла аны иги ангыларгъа керекбиз, керти муслиман эсек. Ала бизни хаман къатышдырыб, кюрешиб турадыла, болгъанны, болмагъанны да айтыб, бир бирибизге этиб. Анга къаршчы турур ючюн, бюгюнлюкде окъ-тоб, автомат керек тюлдю, амалсыз билимли болургъа керекди. Эринчеклик этмей, хар ким къадалыб динин да, политиканы да юрениб иги билирге керекди. Джаугъа аш болуб да къалмаз ючюн, фанатик да болмаз ючюн. Алай болса да муслиманла аны иги ангыламай, кеслерин алдатыб телевизор, радио айтханнга ийнаныб, джер-джерде ала айтханча сёлешиб айланнганларына джюрегибиз бек къыйналады, аланы бек джазыкъсынабыз. Ол Ислам динни джаууду, ол анга игими айтырыкъды деб, анга тюшюналмайла. Эки адам бир-бири бла джау болса, ала бир-бирине аман айтхан болмаса, игими айталла? Игитда Ислам динни джауу да анга аманланы къуярыкъды ансы, бир игими айтырыкъды. Ол аны бла Къыямат кюннге дери да джауду, кюрешгенлей барлыкъды. Алай болса да муслиманла кеслерини джаулары ким болгъанын иги ангылаб да къоялмайла. Джау а не тюрлю хыйласын да этиб, алдауукъ-ётюрюк бла, хыйла-фитна бла, муслиманланы терилтиб, тюрлю-тюрлю лагъымларын этиб кюрешеди. Телевизор бла да, радио бла да, газет-журнал бла да – къайда болмагъан ётюрюкню айтыб, халкъны башын къатышдырады. Бир къауум муслиманла да анга алданадыла, териледиле, башха миллетле терилген къой эсенг. Алай бла ол дунияны башы миллетге Ислам динни эрши кёргюзюб кюрешеди. Динчилеге да тюрлю-тюрлю атла атайды: кимине уаххабит, кимине террорист, кимине фундаменталист. Муслиманлагъа тилек: бу затладан башыгъызны сакълар ючюн, бир кесек сакъ болуругъузну тилейбиз, алагъа ийнаныб, алданыб къалмай. Эки адам бир-бири бла джау болсала, бир-бирине иги айтмайдыла, билесиз. Ислам динни джауу да алайды, ол да бизни не сюерик, не бизге игилик излерик тюлдю. Муслиманланы алдар ючюн, амалсыздан ариу айтхан кибик этсе да. Анга алдатмаз ючюн, дин джаны бла да, политика джаны бла да билимли болургъа керекбиз.

19. ХАМРУ – ИЧГИ.             

Хамру деген эсиртиучю ичгиди.

5 суура «Маида», 90-91 аятла.

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالأَنصَابُ وَالأَزْلاَمُ رِجْسٌ مِّنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ  90  إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَن يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاء فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَن ذِكْرِ اللّهِ وَعَنِ الصَّلاَةِ فَهَلْ أَنتُم مُّنتَهُونَ91  ﴾ 

«Эй, муъминле! Эсиртген ичги (спиртной, наркотик, не тюрлю да башны къатышдыргъан зат), ёч оюн, гяур къачлагъа къурманлыкъ этиу, садакъ окъла бла билгичлик этиу –  къуру кир затладыла, шайтанны ишлериндендиле, аладан кенг болугъуз, сиз насыблы болур ючюн! Ишексиз, шайтан ичги бла, ёч оюн бла сизни арагъызгъа джаулукъну, ачыулукъну салыргъа, Аллахны унутдурургъа, намаздан да тыяргъа умут этеди къуру. Сора (муну эшитиб) сиз тыйыламысыз, тыйылмаймысыз? (Бу аятха дери ичгини, ёч оюнну юсюнден келген аятланы хукмуларын бу аят бузады)».

Кёресиз, буйрукъну къаты этиб, аны бек харамлыгъын билдире, Аллах: «тыйыламысыз?» – деб къоркъутады.