|
Джолубуз бизни тюзледен таулагъа, Тейриден Аллахха келтиргенди. Ол бизни тарихибизди, къадарыбызды. Миллет Байракъ, Тамгъа, Орайда халкъны джазыуун кёргюзтген белгиледиле. Бу символланы мен халкъыбыз реабилитациясы ючюн ёрге къобхан 1990-чы джыллада джарашдыргъанма, артхаракъда миллетибизни «Джамагъат» атлы демократ организациясы аланы къабыл этген эди. Эм алгъа ачыкъ этиб къояргъа излегеним: Байракъны, Тамгъаны джарашдыргъан, къабыл этген сагъатда да, «Къарачай», «Малкъар» деб, экиге бёлюннген халкъыбызны бирлигин эсде тутханбыз. Миллет Орайдабызны сёзлерин джазгъан сагъатда, эки тюрлю этгенме: Малкъар джаны разы болса, «Ас-Алан» («Къарачай-Малкъар») атлы варианты къаллыкъды, алай болмаса – къуру «Къарачай» атлы варианты согъуллукъду, джырланныкъды. Бирин Къарачайгъа, бирин да Къарачай-Малкъаргъа джоралаб, эки тюрлюсю бла да боллукъду хайырланыргъа. Байрагъыбызны кенги, узуну дунияда джюрюген стандарт ёлчеледиле. Байракъ юч тенг кесекге юлешинеди. Баш джанында бояу – кём-кёкдю – чексиз чууакъ Кёкню белгиси; биз Тейри адамы, Тейри халкъы, Тюрк халкъы болгъаныбызгъа шагъатлыкъ этеди. Экинчи кесеги – джап-джашил бетлиди; бюгюн биз ислам муслиман халкъ болгъаныбызны белгисиди. Тейриден Аллахха келтиргенди джолубуз. Джашил бояуда, джашил нюрде учуб баргъан чыммакъ-акъ къанатлы – Минги Тауубуз – Кавказ джуртубузну, мийикликни, тазалыкъны белгисиди. Байракъны эм тюбюнде бояу – къызылды. Бу джуртну джауладан сакълай, халкъны тёгюлген къаныны белгисиди. Байрагъыбызда болгъан бояула-магъанала сакъланадыла Тамгъабызда да. Джангыз, Кёкден Джерге-Джуртха созулгъан Айны къучагъындады Минги Тау джетимюйюш джулдузу бла башында. Акъ барс чекни сакълайды. Акъ барс (къар барс) Алан къралыбыздан келген белгиди. Ай бла джулдуз ислам динни белгисиди. Джулдузну джетимюйюш болгъаны – «джетини»- таша, туру да кёб магъанасы болгъанындан чыгъады. Тамгъа юч бояулу къуршоуну ичиндеди. Театр такъкъычдан башланады дейдиле, халкъ а – байракъдан. Дунияны башында байрагъы, тамгъасы, орайдасы болмагъан халкъ бармыды? Джокъду. «Бёрю атарыкъ – бёркюнден» дейдиле. Байракъ – ол халкъны бёркюдю. Адамны (манкъурт болмай, адам эсе ол) аты, тукъуму болмай мадар болмагъанча, Халкъны да (сюрюу болмай, халкъ эсе ол) Байрагъы, Тамгъасы, Орайдасы болмай амал джокъду. Бизни халкъ ёмюрлени узагъына кърал бола, къраллыкъ джюрюте келгенине шагъатлыкъ этген – Флаг, Герб, Гимн сёзле бизни тилибизде бардыла – Байракъ, Тамгъа, Орайда. Ёмюрлени узагъына ол символла тюрлене келгендиле. Барын да эсге ала, джарашдыргъанма бу сыйлы миллет белгилени. 1990-чы джыллада «Джамагъат» къабыл этген Байракъны, Тамгъаны, Орайданы халкъыбыз ёрге тутар деб, умут этеме. Миллетлеарасы Тюрк Академияны эмда Къарачай-Черкес кърал университетни сыйлы доктору, Къарачай-Черкес джумхуриетни халкъ шайыры, «Ас-Алан» дергини баш редактору Лайпанланы Билал |